افزایش قیمت دقیقاً چقدر است؟
بر اساس مصوبه ستاد تنظیم بازار و پس از درخواست انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل ریلی مسافری، قیمت بلیت قطارهای مسافری از اول آبان ۱۴۰۵ به‌طور سراسری ۲۰ درصد افزایش یافت. این خبر را خبرگزاری‌های مهر، ایسنا و عصرایران در روزهای ۲۹ و ۳۰ مهر منتشر کردند.
به گزارش تسنیم، بلیت چهارستاره تهران–مشهد از حدود یک و نیم میلیون تومان به حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسید؛ یعنی همان حدود ۲۰ درصد.
اما در همین گزارش، بلیت پنج‌ستاره تهران–مشهد در مهرماه حدود ۳ میلیون تومان بود و در پیش‌فروش آبان به حدود ۴ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان رسید؛ یعنی حدود ۳۶ درصد. علت این اختلاف با افزایش سراسری ۲۰ درصدی در منابع رسمی توضیح داده نشده است؛ پس آن را فعلاً یک مشاهده گزارش‌شده بدانید، نه عدد رسمی.
چرا عدد ۳۹ درصد هم شنیده می‌شود؟
عدد ۳۹ درصد، نرخ اعمال‌شده نیست؛ سقف مجوزی است که صادر شده بود. ابوالقاسم سعیدی، دبیر انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل ریلی، به ایسنا گفته است مجوز افزایش قیمت تا ۳۹ درصد دریافت شده بود، ولی تصمیم بر این شد که فعلاً ۲۰ درصد افزایش اعمال شود. مهر هم به نقل از او نوشته است که با افزایش ۳۹ درصدی موافقت شده بود، اما راه‌آهن و مقامات تأکید کردند فعلاً افزایش به ۲۰ درصد محدود شود.
دلیل این محدودشدن هم به گفته سعیدی روشن است: مسافران قطار عمدتاً از اقشار متوسط و ضعیف جامعه هستند و به همین دلیل افزایش به ۲۰ درصد محدود شد.
در همین میان، یک نماینده مجلس عدد دیگری گفته است: علی شیرین‌زاد، نماینده کرج، روز اول آبان در انتقاد از این افزایش، از «افزایش ۴۰ درصدی قیمت حمل‌ونقل ریلی و قطار» سخن گفت. این عدد با رقم رسمی ۲۰ درصد و سقف ۳۹ درصد مغایرت دارد و صرفاً موضع یک منتقد است، نه عدد تأییدشده.
علت‌ها از زبان مسئولان چه بود؟
غلامحسین کریمی، معاون مسافری راه‌آهن، گفته است افزایش قیمت پس از درخواست انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل ریلی مسافری و تصویب ستاد تنظیم بازار انجام شده و هدفش جبران بخشی از رشد هزینه‌های شرکت‌های ریلی است.
سعیدی، دبیر انجمن ریلی، علت‌ها را مشخص‌تر گفته است: بالا بودن هزینه‌ها، از جمله افزایش قیمت قطعات یدکی، تعمیر و نگهداری و پرسنل؛ و اینکه قیمت‌های قبلی، هزینه‌ها را پوشش نمی‌داد. او همچنین به تأثیر نرخ ارز بر صنعت ریلی اشاره کرده است؛ چون نگهداری ناوگان به دلیل وارداتی بودن قطعات، با رشد چندبرابری نرخ ارز روبه‌رو شده است.
جبارعلی ذاکری، مدیرعامل راه‌آهن، هم در نشست خبری تبریز همین علت‌ها را تکرار کرده است: تغییر نرخ ارز، هزینه تأمین قطعات یدکی، نگهداری واگن‌ها و تعمیر لوکوموتیوها را به‌طور قابل توجهی افزایش داده است. او یک عدد تکان‌دهنده هم گفته است: هزینه یک چرخ واگن به حدود ۲۴۰ تا ۲۵۰ میلیون تومان رسیده است.
ذاکری به یک فشار دیگر هم اشاره کرده است: در سه‌ماهه نخست امسال، به دلیل شرایط جنگی، حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد بلیت‌های فروخته‌شده نوروز بازگردانده شد و برخی قطارها با ظرفیت ۳۰ تا ۳۵ درصد حرکت کردند. این، علت مستقیم مصوبه نبوده، اما نشان می‌دهد شرکت‌های ریلی سال سختی را پشت سر گذاشته‌اند.
