در باب ثواب زیارت امام هادی (ع) و امام حسن عسکری (ع) روایتی به طور خاص (مخصوص خود ایشان) به دست ما نرسیدهاست. اما روایتهایی داریم که درباره ثواب زیارت همه اهل بیت (ع) میباشد که قاعدتاً زیارت امام هادی (ع) و امام حسن عسکری (ع) را هم شامل میشوند. در ادامه به بیان این روایات میپردازیم:
پیامبر (ص) فرمودند:
فرحة الغري في تعيين قبر أمير المؤمنين فصل فضل زیارت قبور ائمه صفحه 203
يَا عَلِيُّ مَنْ عَمَرَ قُبُورَكُمْ وَ تَعَاهَدَهَا فَكَأَنَّمَا أَعَانَ سُلَيْمَانَ بْنَ دَاوُدَ ع عَلَى بِنَاءِ بَيْتِ الْمَقْدِسِ وَ مَنْ زَارَ قُبُورَكُمْ عَدَلَ ذَلِكَ ثَوَابَ سَبْعِينَ حِجَّةً بَعْدَ حِجَّةِ الْإِسْلَامِ وَ خَرَجَ مِنْ ذُنُوبِهِ حَتَّى يَرْجِعَ مِنْ زِيَارَتِكُمْ كَيَوْمَ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ أَبْشِرْ وَ بَشِّرْ أَوْلِيَاءَكَ وَ مُحِبِّيكَ مِنَ النَّعِيمِ وَ قُرَّةِ الْعَيْنِ بِمَا لَا عَيْنٌ رَأَتْ وَ لَا أُذُنٌ سَمِعَتْ وَ لَا خَطَرَ عَلَى قَلْبِ بَشَرٍ
ای علی کسی که قبرهای شما را آباد کند و به دیدارشان آید چنان است که حضرت سلیمان بن داود را در ساختن بیت المقدس کمک کرده است، و کسی که قبرهای شما را زیارت کند معادل است با ثواب هفتاد حج پس از حج واجب، و از گناهان خود بیرون آید تا از زیارت شما باز گردد مانند روزی که مادر او را زائیده، پس مژده باد تو را و مژده بده به دوستان خود از نعمتهای الهی به چیزی که چشمی ندیده و گوشی نشنیده و بر دل هیچ بشری خطور نکرده
همچنین در جایی دیگر رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند:
کامل الزيارات جلد۱ صفحه۱۱
قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ : مَنْ زَارَنِي أَوْ زَارَ أَحَداً مِنْ ذُرِّيَّتِي زُرْتُهُ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ فَأَنْقَذْتُهُ مِنْ أَهْوَالِهَا.
هر که مرا یا یکی از فرزندان مرا زیارت کند، من در روز قیامت به دیدارش خواهم رفت و او را از وحشتهای آن نجات خواهم داد.
در روایتی از فردی به نام حسن بن علی الوشاء داریم که:
مزار کبیر صفحه 32
عَنْ حَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ الْوَشَّاءِ، قَالَ: قُلْتُ لِلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلَامُ: مَا لِمَنْ زَارَ قَبْرَ أَحَدٍ مِنَ الْأَئِمَّةِ عَلَيْهِمُ السَّلَامُ، قَالَ: لَهُ مِثْلُ مَا لِمَنْ أَتَى قَبْرَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلَامُ، قَالَ: قُلْتُ: وَ مَا لِمَنْ زَارَ قَبْرَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلَامُ، قَالَ: الجَنَّة
به اما رضا (ع) عرض کردم: پاداش کسی که قبر یکی از ائمه (ع) را زیارت کند چیست؟ فرمود: اجر او مانند پاداش کسی است که قبر ابا عبدالله را زیارت کرده است. راوی میگوید به حضرت گفتم: و اجر زیارت سیدالشهدا چیست؟ فرمود: بهشت
این روایت هم از حسن بن علی الوشاء نقل شده است که:
عیون اخبار الرضا جلد 2 صفحه 261
الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْوَشَّاءُ قال: سَمِعتُ أَبِا الْحَسَنِ الرِّضَا عَلَیهِ السَّلام یقُولُ إِنَّ لِكُلِّ إِمَامٍ عَهْداً فِي عُنُقِ أَوْلِيَائِهِ وَ شِيعَتِهِ وَ إِنَّ مِنْ تَمَامِ الْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ و حُسنِ الادَاءِ زِيَارَةَ قُبُورِهِمْ فَمَنْ زَارَهُمْ رَغْبَةً فِي زِيَارَتِهِمْ وَ تَصْدِيقاً بِمَا رَغِبُوا فِيهِ كَانَت أَئِمَّتُهُمْ شُفَعَاءَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ.
شنیدم از امام رضا (ع) که میفرمودند:هر امامى به گردن دوستان و شيعيان خود عهدى دارد كه وفاى كامل به اين عهد و بجاى آوردن نيكوى آن، با زيارت قبور آنان است. پس كسانى كه با رغبت و علاقه به زيارت ايشان و باور داشتن آنچه آنان ترغيب كردهاند، زيارتشان كنند، امامانِ آنها در روز قيامت شفيعشان باشند .
چرا روایتی درباره ثواب زیارت امام هادی (ع) و امام حسن عسکری (ع) ذکر نشده است؟
به این سوال میتوان از چند جهت پاسخ داد:
- طبق نقلی که از یکی از بزرگان تهران شنیدیم، ممکن است به ما روایتی نرسیده باشد، ایشان میگفتند: "ما غارت زدهایم! 98 درصد منابع شیعه در طول زمان از بین رفته و به دست ما نرسیدهاست." پس ممکن است روایاتی وجود داشته باشد که به دست ما نرسیده است.
- این امکان وجود دارد که کسی در اینباره از ائمه (ع) سوالی نپرسیده باشد.
- نکته دیگری هم که میتوان به آن توجه کرد این است که امام هادی (ع) و امام حسن عسکری (ع) امام دهم و یازدهم شیعه هستند و بعد از ایشان مدت زمانی نگذشته که غیبت اتفاق افتاده و دیگر به آن معنی دسترسی به امام وجود نداشته که شیعیان بخواهند از ایشان سوال کنند. البته اینطور هم نیست که هیچ روایتی درباره زیارت این حضرات از امام زمان (عج) نداشته باشیم. روایاتی داریم منتها درباره آداب زیارت ایشان اما درباره ثواب زیارت ایشان چیزی به دست ما نرسیده است.
چه کنیم که از ثواب کامل زیارت امام هادی (ع) و امام حسن عسکری (ع) بهرهمند شویم؟
رسیدن به ثواب کامل زیارت حقیقتا دور از دسترس ما است، اما خوب است که به این مسئله توجه داشته باشیم که ثواب زیارت هر فردی بسته به معرفت و شناخت فرد از امام هادی (ع) و امام حسن عسکری (ع) متفاوت است. اینطور نیست که ثواب زیارت برای همه یکسان باشد.
با توجه به نکاتی که گفته شد، شاید نتوانیم از ثواب کامل زیارت این حضرات (ع) بهرمند شویم اما میتوانیم با توجه به چند نکته به لطف خدای متعال بهره بیشتری از ثواب زیارت امام هادی (ع) و امام حسن عسکری (ع) ببریم:
- با زندگینامه امام انس بیشتری بگیریم: گاهی ما فقط نام امام هادی (ع) را شنیدهایم، اما وقتی زندگینامهشان را میخوانیم، شناخت عمیقتری از ایشان پیدا میکنیم و کمالاتی را که در این عالم بروز دادهاند میبینیم. در نتیجه، با عشق و رغبت بیشتری به زیارت میرویم و طبیعی است که آثار چنین زیارتی هم متفاوت خواهد بود.
- جایگاه امامت را بیشتر بشناسیم: خواندن ادعیهای مثل جامعه کبیره و فکر کردن روی مضامین آن دریچههای جدیدی از معرفت امام را برای هر انسانی باز میکند. باعث میشود تا انسان با یک بینش و شناخت جدیدتری به زیارت برود. این عبارت در خود جامعه کبیره هم هست به این مضمون که: من هر بار که شما را زیارت میکنم شناخت متفاوت و جدیدی به نسبت شما پیدا میکنم.
