در این مقاله به اعمالی میپردازیم که به انجام آن ها در هر شب و روز ماه رمضان توصیه شده. سه دسته دیگر از اعمال هم هست که میتوانید آن ها را در لینک زیر مشاهده کنید: (اعمال مخصوص روز، سحر و شب ماه رمضان)
لیست اعمال روز و شب ماه رمضان
- قرائت دعای «اللهم الرزقنا حج بیتک الحرام» بعد از هر نماز واجب
- خواندن دعای «یا علی یا عظیم» بعد از هر نماز واجب
- قرائت دعای «اللهم ادخل علی اهل القبور السرور» بعد از هر نماز واجب
- خواندن دعای «اللهم انی بک و منک و اطلب حاجتی»
- قرائت قرآن در شبانه روز ماه رمضان
توضیح اعمال مشترک روزها و شب های ماه رمضان
اول: خواندن دعای «اللهم الرزقنی حج بیتک الحرام» بعد از هر نماز واجب:
«اللّهمَّ ارْزُقْنِی حَجَّ بَیْتِکَ الْحَرَامِ، فِی عَامِی هَذَا وَ فِی کُلِّ عَامٍ، مَا أَبْقَیْتَنِی فِی یُسْرٍ مِنْکَ وَ عَافِیَةٍ وَ سَعَةِ رِزْقٍ، وَ لا تُخْلِنِی مِنْ تِلْکَ الْمَوَاقِفِ الْکَرِیمَةِ، وَ الْمَشَاهِدِ الشَّرِیفَةِ، وَ زِیَارَةِ قَبْرِ نَبِیِّکَ، صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَ آلِهِ، وَ فِی جَمِیعِ حَوَائِجِ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ فَکُنْ لِی، اللّهمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ، مِنَ الْأَمْرِ الْمَحْتُومِ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ، مِنَ الْقَضَاءِ الَّذِی لا یُرَدُّ وَ لا یُبَدَّلُ، أَنْ تَکْتُبَنِی مِنْ حُجَّاجِ بَیْتِکَ الْحَرَامِ، الْمَبْرُورِ حَجُّهُمْ، الْمَشْکُورِ سَعْیُهُمْ، الْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمْ، الْمُکَفَّرِ عَنْهُمْ سَیِّئَاتُهُمْ، وَ اجْعَلْ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ، أَنْ تُطِیلَ عُمُرِی [فِی طَاعَتِکَ]، وَ تُوَسِّعَ عَلَیَّ رِزْقِی، وَ تُؤَدِّیَ عَنِّی أَمَانَتِی وَ دَیْنِی ؛ آمِینَ رَبَّ الْعَالَمِینَ.»
دوم: خواندن دعای «یا علی یا عظیم» بعد از هر نماز واجب:
«یَا عَلِیُّ یَا عَظِیمُ، یَا غَفُورُ یَا رَحِیمُ، أَنْتَ الرَّبُّ الْعَظِیمُ، الَّذِی لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْءٌ، وَ هُوَ السَّمِیعُ الْبَصِیرُ. وَ هَذَا شَهْرٌ عَظَّمْتَهُ وَ کَرَّمْتَهُ، وَ شَرَّفْتَهُ وَ فَضَّلْتَهُ عَلَی الشُّهُورِ، وَ هُوَ الشَّهْرُ الَّذِی فَرَضْتَ صِیَامَهُ عَلَیَّ وَ هُوَ شَهْرُ رَمَضَانَ، الَّذِی أَنْزَلْتَ فِیهِ الْقُرْآنَ، هُدًی لِلنَّاسِف وَ بَیِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَی وَ الْفُرْقَانِ، وَ جَعَلْتَ فِیهِ لَیْلَةَ الْقَدْرِ، وَ جَعَلْتَهَا خَیْرا مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ ؛ فَیَا ذَا الْمَنِّ وَ لا یُمَنُّ عَلَیْکَ، مُنَّ عَلَیَّ بِفَکَاکِ رَقَبَتِی مِنَ النَّارِ، فِیمَنْ تَمُنُّ عَلَیْهِ وَ أَدْخِلْنِی الْجَنَّةَ بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.»
سوم: خواندن دعای «اللهم ادخل علی اهل القبور السرور» بعد از هر نماز واجب:
«اللّهمَّ أَدْخِلْ عَلَی أَهْلِ الْقُبُورِ السُّرُورَ. اللّهمَّ أَغْنِ کُلَّ فَقِیرٍ. اللّهمَّ أَشْبِعْ کُلَّ جَائِعٍ اللّهمَّ اکْسُ کُلَّ عُرْیَانٍ. اللّهمَّ اقْضِ دَیْنَ کُلِّ مَدِینٍ. اللّهمَّ فَرِّجْ عَنْ کُلِّ مَکْرُوبٍ. اللّهمَّ رُدَّ کُلَّ غَرِیبٍ. اللّهمَّ فُکَّ کُلَّ أَسِیرٍ. اللّهمَّ أَصْلِحْ کُلَّ فَاسِدٍ مِنْ أُمُورِ الْمُسْلِمِینَ. اللّهمَّ اشْفِ کُلَّ مَرِیضٍ. اللّهمَّ سُدَّ فَقْرَنَا بِغِنَاکَ. اللّهمَّ غَیِّرْ سُوءَ حَالِنَا بِحُسْنِ حَالِکَ. اللّهمَّ اقْضِ عَنَّا الدَّیْنَ، وَ أَغْنِنَا مِنَ الْفَقْرِ إِنَّکَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ. »
آقا رسول الله میفرمایند: هرکه این دعا را در ماه رمضان، پس از هر نماز واجب بخواند، حق تعالی گناهان او را تا روز قیامت بیامرزد.
چهارم:خواندن دعای «اللهم انی بک و منک و اطلب حاجتی»
خواندن این دعا که روایت شده امام صادق (ع) در ماه رمضان این دعا را میخواندند که زمان خاصی ندارد و میتوانید آن را در هر زمان که خواستید بخوانید:
«اللّهمَّ إِنِّی بِکَ وَ مِنْکَ أَطْلُبُ حَاجَتِی، وَ مَنْ طَلَبَ حَاجَةً إِلَی النَّاسِ، فَإِنِّی لا أَطْلُبُ حَاجَتِی إِلّا مِنْکَ، وَحْدَکَ لا شَرِیکَ لَکَ، وَ أَسْأَلُکَ بِفَضْلِکَ وَ رِضْوَانِکَ، أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ، وَ أَنْ تَجْعَلَ لِی فِی عَامِی هَذَا، إِلَی بَیْتِکَ الْحَرَامِ سَبِیلاً، حِجَّةً مَبْرُورَةً، مُتَقَبَّلَةً زَاکِیَةً خَالِصَةً لَکَ، تَقَرُّ بِهَا عَیْنِی، وَ تَرْفَعُ بِهَا دَرَجَتِی، وَ تَرْزُقَنِی أَنْ أَغُضَّ بَصَرِی، وَ أَنْ أَحْفَظَ فَرْجِی، وَ أَنْ أَکُفَّ بِهَا عَنْ جَمِیعِ مَحَارِمِکَ، حَتَّی لا یَکُونَ شَیْءٌ آثَرَ عِنْدِی، مِنْ طَاعَتِکَ وَ خَشْیَتِکَ، وَ الْعَمَلِ بِمَا أَحْبَبْتَ، وَ التَّرْکِ ِمَا کَرِهْتَ وَ نَهَیْتَ عَنْهُ، وَ اجْعَلْ ذَلِکَ فِی یُسْرٍ وَ یَسَارٍ وَ عَافِیَةٍ، وَ مَا أَنْعَمْتَ بِهِ عَلَیَّ، وَ أَسْأَلُکَ أَنْ تَجْعَلَ وَفَاتِی قَتْلا فِی سَبِیلِکَ، تَحْتَ رَایَةِ نَبِیِّکَ مَعَ أَوْلِیَائِکَ، وَ أَسْأَلُکَ أَنْ تَقْتُلَ بِی أَعْدَاءَکَ وَ أَعْدَاءَ رَسُولِکَ، وَ أَسْأَلُکَ أَنْ تُکْرِمَنِی بِهَوَانِ مَنْ شِئْتَ مِنْ خَلْقِکَ، وَ لا تُهِنِّی بِکَرَامَةِ أَحَدٍ مِنْ أَوْلِیَائِکَ، اللّهمَّ اجْعَلْ لِی مَعَ الرَّسُولِ سَبِیلا، حَسْبِیَ اللّه مَا شَاءَ اللّه.»
پنجم: خواندن قرآن در شبانه روز ماه رمضان
آگاه باش بهترین اعمال در شبها و روزهای ماه مبارک رمضان خواندن قرآن است، و باید آن را بسیار خواند، چه اینکه قرآن در این ماه نازل شده و در آثار اسلامی وارد شده که هرچیزی را بهاری است، و بهار قرآن ماه رمضان است و در ماه های دیگر یک ختم قرآن مستحبّ است، و کم ترینش ختم آن در شش روز است، ولی در ماه رمضان هر سه روز یک ختم مستحبّ است، و اگر بتواند روزی یک ختم قرآن کند بسیار خوب است، علاّمه مجلسی فرموده: در حدیث است که بعضی از امامان (عَلَيهِم السَّلَامُ) در این ماه چهل ختم قرآن می نمودند و بلکه زیادتر، و اگر ثواب هر ختم قرآنی را به روح مقدس یکی از چهارده معصوم هدیه کند ثوابش دو چندان گردد. و از روایتی ظاهر می شود، که اجر چنین کسی آن است که در روز قیامت با ایشان باشد. در این ماه باید دعا و صلوات و استغفار بسیار نمود، و زیاد «لا اله الاّ اللّه» گفت، و روایت شده که امام چهارم (عَلَيهِ السَّلَامُ) چون ماه رمضان فرا می رسید، زبان نمی گشود مگر به دعا و تسبیح و استغفار و تکبیر، و نیز باید به عبادت و انجام نافله های شب و روز اهتمام بسیار ورزید.
البته که ختم سه روز یکبار قرآن شاید خیلی برای ما سخت باشد. اما سعی کنیم به قدری که میل داریم قرآن تلاوت کنیم و روی آیات تفکر کنیم و به مفاهیم آن ها فکر کنیم.
میتوانید دیگر اعمال ماه رمضان را در این صفحه بخوانید
