فضیلت مسجد کوفه از زبان نویسنده مفاتیح الجنان
روایات بسیاری درباره فضیلت این مسجد وجود دارد به حدی که شیخ عباس قمی در کتاب مفاتیح الجنان خود مینویسد:
فضیلت مسجد کوفه زیاده از آن است که ذکر شود، و در بیان شرافت آن کافی است که یکی از چهار مسجدی است که شایسته است برای درک فیوضاتشان به شتاب به سوی آنها کوچ کردن، و یکی از محلهایی است که مسافر بین قصر و اتمام نماز در آن مخیّر است. و نماز واجب در آن برابر حجّ مقبول و معادل هزار نماز است که در جای دیگر بجا آورده شود.
روایات فضیلت مسجد کوفه، دو دستهاند
روایاتی که درباره فضیلت این مسجد وجود دارند دو دسته هستند: یکی روایاتی که به فضیلت خود این مسجد میپردازند و دسته دوم، آن روایاتی که مربوط به ثواب و فضیلت اعمالی مثل دعا و نماز در این مسجد هستند. در بخش اول به فضائل خود این مسجد میپردازیم.
روایات درباره فضیلت و جایگاه مسجد کوفه
وقتی به منابع مربوطه مراجعه میشود تا چشم کار میکند روایت درباره مسجد کوفه است. در ادامه سه روایت از این روایات را برایتان ذکر نمودهایم.
هیچ پیغمبری نبوده مگر اینکه در مسجد کوفه نماز خوانده است
هارون خارجه میگوید: حضرت امام جعفر صادق (ع) از من پرسید که: منزل تو چه اندازه از مسجد کوفه فاصله دارد؟ آیا به اندازه یک میل فاصله دارد؟ گفتم: نه; فرمود: آیا تمام نمازهایت را در آن مسجد مىخوانى؟ گفتم: نه. فرمود: امّا اگر من در شهر کوفه بودم یک نمازم را در جاى دیگرى غیر از مسجد کوفه نمىخواندم. سپس فرمودند: آیا فضیلت مسجد کوفه را مىدانى! نیست بنده صالحى از بندگان خدا، و نیست پیغمبرى; مگر اینکه در مسجد کوفه نماز خوانده است، حتّى پیغمبر اسلام (صلى الله علیه وآله) شبى که براى معراج مىرفت جبرئیل او را وارد مسجد کرد و آن حضرت در آنجا نماز خواند.
منبع: همان ، ص 521
کوفه حرم خداست
در جایی امام صادق (ع) مسجد کوفه را به حرم تشبیه نمودند. به این صورت که:
الْكُوفَةُ حَرَمُ اللَّهِ وَ حَرَمُ رَسُولِهِ (ص) وَ حَرَمُ أَمِيرِالْمُؤْمِنِينَ عَلِيٍ (ع) الصَّلَاةُ فِي مَسْجِدِهَا بِأَلْفِ صَلَاة
کوفه حرم خداست، و حرم رسول او (ص) و حرم امیرالمومنین علی (ع)، یک نماز در مسجد کوفه با هزار نماز برابر است.
مسجد کوفه، شفاعت کننده در روز محشر
اَصبغ بن نُباته میگوید:
كتاب من لا يحضره الفقيه عن الأَصبَغ بن نُباتة: بَينا نَحنُ ذاتَ يَومٍ حَولَ أميرِالمُؤمِنينَ عليه السلام في مَسجِدِ الكوفَةِ ، إذ قالَ: يا أهلَ الكوفَةِ ، لَقَد حَباكُمُ اللّهُ عَزَّوجَلَّ بِما لَم يَحبُ بِهِ أحَدا مِن فَضلٍ : مُصَلّاكُم بَيتُ آدَمَ ، وبَيتُ نوحٍ ، وبَيتُ إدريسَ ، ومُصَلّى إبراهيمَ الخَليلِ ، ومُصَلّى أخِيَ الخِضرِ عليهم السلام ، ومُصَلّاي ، وإنَّ مَسجِدَكُم هذا لَأَحَدُ الأَربَعَةِ المَساجِدِ الَّتِي اختارَهَا اللّهُ عَزَّوجَلَّ لِأَهلِها ، وكَأَنّي قَد اُتِيَ بِهِ يَومَ القِيامَةِ في ثَوبَينِ أبيَضَينِ يَتَشَبَّهُ بِالمُحرِمِ ، ويَشفَعُ لِأَهلِهِ ولِمَن يُصَلّي فيهِ فَلا تُرَدُّ شَفاعَتُهُ ، ولا تَذهَبُ الأَيّامُ وَاللَّيالي حَتّى يُنصَبَ الحَجَرُ الأَسوَدُ فيهِ . ولَيَأتِيَنَّ عَلَيهِ زَمانٌ يَكونُ مُصَلَّى المَهدِيِّ مِن وُلدي ، ومُصَلّى كُلِّ مُؤمِنٍ ، ولا يَبقى عَلَى الأَرضِ مُؤمِنٌ إلّا كانَ بِهِ أو حَنَّ قَلبُهُ إلَيهِ ، فَلا تَهجُروهُ ، وتَقَرَّبوا إلَى اللّهِ عَزَّوجَلَّ بِالصَّلاةِ فيهِ ، وَارغَبوا إلَيهِ في قَضاءِ حَوائِجِكُم ، فَلَو يَعلَمُ النّاسُ ما فيهِ مِنَ البَرَكَةِ لَأَتَوهُ مِن أقطارِ الأَرضِ ولَو حَبوا عَلَى الثَّلجِ.
روزی پيرامون اميرمؤمنان علیه السلام، در مسجد كوفه نشسته بوديم كه فرمودند: «اى كوفيان! خداوند، فضيلتى به شما ارزانى داشته كه به ديگران نداده است و آن، مصلّاى (مسجد کوفه) شماست. كه خانه آدم و نوح و ادريس (عليهم السلام) و محل نماز ابراهيم خليل و برادرم خضر (عليهما السلام) و نيز نمازگاه من است. اين مسجد ، از جمله چهار مسجدى است كه خداوند عزوجل آنها را براى اهل مسجد، برگزيده است و گويا من آن را همانند مُحرمى در دو جامه سپيد مىبينم كه در روز رستاخيز، آورده شده است كه اهل خود و كسانى را كه در آن نماز مىگزارند ، شفاعت مىكند و شفاعتش هم رد نمىشود و روزگارى خواهد آمد كه حجر الأسود درآن نصب مىشود. بى ترديد ، زمانى فرا خواهد رسيد كه آن جا محلّ نماز يكى از فرزندانم، مهدى (عج) و نمازگاه همه مؤمنان شود و هيچ مؤمنى بر روى زمين باقى نمىماند ، مگر اين كه در آن مسجد است و يا دلبسته اوست. پس آن را وا مگذاريد و با نماز خواندن در آن، به خداى عزوجل نزديك شويد، و براى برآمدن نيازهايتان، بِدان رو كنيد كه اگر مردم بركت آن را بدانند، اگر چه چهار دست و پا بر روى برف و يخ، از هر سو بدان روى مىآورند.
ثواب اعمال در مسجد کوفه
مسجد کوفه یک دسته اعمالی دارد که به طور خاص برای این مسجد است، که برای برخی از آنها اجر و ثواب خاصی گفته شده که در صفحه اعمال مسجد کوفه به آنها پرداختهایم. اما یک دسته از ثواب اعمال هست که به صورت کلی گفته شده. مثلا: درباره نماز خواندن در این مسجد و دیگر موارد از این قبیل که در ادامه این دسته روایات را آوردهایم.
یک نماز واجب در مسجد کوفه برابر با حج در معیت رسول خدا (ص)
از اصبغ بن نباته در کتاب کامل الزارات، باب هشتم آمده است:
نماز نافله در اين مسجد معادل با انجام عمره در معيّت رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم بوده و نماز واجب در آن مساوى با انجام حجّ با رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم مىباشد
نماز فُرادی هفتاد برابر نماز جماعت در مسجد کوفه
از حضرت رضا (ع) شنيدم كه مىفرمودند:
يك نماز فُرادى در مسجد كوفه خواندن، برتر و با فضيلتتر از هفتاد نماز بهطور جماعت خواندن در غير آن مىباشد. (کامل الزایارات، باب هشتم)
هیچ محزون و مکروبی دست خالی از این مسجد برنمیگردد
امام صادق(ع) میفرمایند:در اين مسجد هيچ محزون و مكروبى براى حاجتى از حوائجش دعاء نكرده مگر آنكه حق تعالى حزنش را بر طرف و غمش را زائل و حاجتش را روا ساخته است. (کامل الزایارات، باب هشتم)
نشستن در این مسجد عبادت است
در یک روایات آمده نشستن در مسجد کوفه (حتی بدون تلاوت قرآن) عبادت است و در روایتی دیگر آمده که نماز واجب در مسجد کوفه معادل هزار رکعت و نماز نافله نیز معادل پانصد رکعت است.
از فرصت حضور در مسجد کوفه استفاده کنیم
حضور در این مسجد جدای از تمام فضائلی که دارد فرصتی است بزرگ، برای اینکه انسان وجدان خودش را قاضی قرار دهد، با خودش خلوت کند، اصطلاحاً "ببیند با خودش چند چند است؟" این همه عمری که از خدا گرفته است را صرف چه چیزی کرده و با ادامه عمر میخواهد چه کند؟! عزمش را جزم کند تا گذشته خودش را جبران نماید و اگر گذشته موفق و کم خطایی داشته تلاشش را دوچندان کند و در مسیر حق محکمتر قدم بردارد. مشکل خیلی از ما این است که با خودمان رو راست نیستیم. انسان زمانی که با خودش کنار بیاید و با خود صادق شود آرام آرام راه قدم برداشتن به سمت حقیقت برایش باز میشود.
