حکم شرعی درباره جهت نماز خواندن
طبق فتوای تمامی مراجع در حالتی که ایستاده هستیم و بدنمان حرکتی ندارد، باید نمازهایمان را رو به قبله (کعبه) بخوانیم، در غیر این صورت نماز، باطل است. اما در زمانی که نماز مستحبی میخوانیم و در حال حرکت و انجام کاری هستیم طبق فتوای رهبری مشکلی ندارد که روبه قبله نباشیم.
اگر طوری بایستیم که هم رو به قبله باشیم و هم رو به حرم چطور؟
برای پاسخ به این سوال باید انگیزه فرد برای این کار را برسی کنیم که دو حالت دارد:
1. از روی احترام و شدت علاقه به ایشان باشد
یک زمانی هست که کسی قبول دارد که اهل بیت (ع) هر چه دارند از خدای متعال دارند و در برابر خداوند فقیر محض هستند که خب در این حالت انجام این کار، صرفا به جهت احترام مشکلی و ایرادی ندارد. البته توصیهای هم به آن نشدهاست.
فقیر محض به کسی میگویند که هیچ چیزی از خودش ندارد به شکلی که نه تنها برای رفع نیازهایش به دیگری وابسته است بلکه هستی و وجود او هم از خودش نیست مثل سایه خورشید و نور خورشید، سایه نیاز به وجود نور دارد چون با نبود نور هستی و وجود سایه از بین میرود. نسبت تمام مخلوقات هستی با خدای متعال، حتی بهترین خلائق که اهل بیت (ع) باشند نیز همینطور است.
2. بخاطر قائل شدن شأنی برای اهل بیت (ع) در کنار خداوند باشد
حالت دیگر این است که فرد برای اهل بیت (ع) جایگاهی در کنار خداوند (ع) قائل میشود. اگر این باور در ذهن انسان اصلاح نشود به حد غلو میرسد، یعنی فرد اهل بیت (ع) یا یک معصوم خاص را نعوذبالله خدای خودش میداند مثل فرقه نصیریه که امیرالمومنین (ع) را خدای میدانستند. امام صادق (ع) درباره غالیان فرمودهاند که:
فرزندانتان را از غالیها دور نگه دارید که آنها را فاسد نکنند ، چرا که غالیان شرترین مخلوقات خداوند هستند ، عظمت خدا را کوچک میشمارند و ربوبیت را برای بندگان خدا قائل میشوند . به خدا قسم که غلات از یهود و نصاری و مجوس و مشرکین شَر ترند. الأمالي (للطوسي) ؛ ص650
چرا نمازی که به سمت حرمها اهل بیت (ع) خوانده میشود باطل است؟
درک میکنم که شاید عدهای از ما بخاطر محبتی که به اهل بیت (ع) و خدای متعال داریم این کار را انجام بدهیم اما باید بدانیم که نماز، عملی است برای پرستش خدای متعال. وقتی این کار را رو به حرم معصومین (ع) انجام میدهیم شاید در دل ما چیز دیگری باشد اما ظاهر کار ما پرستش اهل بیت (ع) است، این بود دلیل اول، در ادامه به دلیل دوم میپردازیم.
محبت ما به اهل بیت(ع) نتیجه محبت به خدای متعال است
قبل از شروع بحث یک سوال مهم و آن هم اینکه، ریشه محبت ما به اهل بیت (ع) به کجا برمیگردد؟ از هر بچه شیعهای سوال کنید به شما میگوید: ما خدا را شناختهایم و به او دل دادهایم و پس از آن به اولیاء او هم علاقهمند شدیم. پس وقتی تنها خدای متعال را شایسته پرستش و دلداگی میدانیم و خدا را دوست میداریم و بخاطر او به اولیاء او هم علاقه داریم، پس باید آنگونه که او خواسته عمل کنیم وإلّا محبتمان میشود؛ محبت دروغین. آیا دو عاشق را دیدهاید؟ دیدید عاشق چگونه مثل پروانه به دور معشوق میگردد. اصلا کاری ندارد که خودش چه چیزی را دوست دارد، همانی را میخواهد که معشوقهاش بخواهد. (البته که این مثال برای رساندن مفهوم است و الا این مثال کجا و عشق به خدای متعال کجا)
اراده خداوند متعال درباره نحوه خواندن نماز
خدای متعال بنابر حکمتش اراده کرده است که تمام نمازهای انسان به سمت قبله خوانده شود ولو که مستحبی باشد، مگر در شرایط ضروری برای نمازهای واجب و در حال حرکت برای نمازهای مستحبی. به همین علت است که با وجود فرضی هم که مطرح کردیم ( صرفا از روی محبت رو به حرم نماز بخوانیم) نمیشود به سمت حرم های اهل بیت (ع) نماز خواند.
سجده شکر در زمان رسیدن به حرم معصومین
شاید دیده باشید برخی از زوار وقتی به حرم معصومین میرسند، سجده شکر میکنند. این سجده نه تنها کار ناپسندی نیست، بلکه میتواند عمل شایستهای هم باشد، فقط باید حواسمان باشد که این کار سجده به معصومین تلقی نشود، مثلا این سجده را در زمانی که در حال خواندن نماز زیارت هستیم به جا آوریم. درست است که قصد شما سجده شکر از خدای متعال است اما امروزه در شرایطی هستیم که از بعضی رفتارهای ما سوء استفاده تبلیغاتی در دنیا میشود. به مردم جهان میگویند شیعیان را ببینید امام را خدا میدانند و او را میپرستند و به او سجده میکنند.
آمادگی آمنین برای پاسخگویی به سوالات شما
خوشحال میشویم اگر نظرات و سوالاتتان را با ما در پایین صفحه به اشتراک بگذارید.







