در یکی از روایات نقل شده از امام جواد داریم که:
من لا يحضره الفقيه جلد ۲ صفحه ۵۸۲
وَ رَوَى عَلِيُّ بْنُ مَهْزِيَارَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ اَلثَّانِي عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ زِيَارَةُ اَلرِّضَا عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَفْضَلُ أَمْ زِيَارَةُ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ «زِيَارَةُ أَبِي عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَفْضَلُ وَ ذَلِكَ أَنَّ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَزُورُهُ كُلُّ اَلنَّاسِ وَ أَبِي عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لاَ يَزُورُهُ إِلاَّ اَلْخَوَاصُّ مِنَ اَلشِّيعَةِ.
و على بن مهزيار، از امام جواد علیه السلام روايت كرده است كه به آن حضرت معروض داشتم: فدايت شوم، زيارت امام رضا عليه السّلام أفضل است يا زيارت أبى عبد اللّه الحسين عليه السّلام؟ حضرت فرمود: زيارت پدرم عليه السّلام افضل است، زيرا أبا عبد اللّه را همگى مردم زيارت ميكنند و پدرم را جز خواص از شيعه زيارت نمیكنند.
آیا این برتری همیشگی است یا فقط در زمان امام جواد (ع) اینطور بوده؟
خیلی این سؤال مهم است. دقیقاً بحث در اینجاست که آیا این روایت را امام جواد (ع) به نسبت اقتضائات زمانی آن دوره فرمودهاند، یا این برتری بهصورت کلی و همیشگی است؟ قبل از اینکه بخواهیم نتیجهگیری کنیم، خوب است به چند نکته توجه کنیم:
1. برابر بودن جایگاه و حقیقت زیارت اهل بیت (ع) با یکدیگر طبق روایات
کامل الزيارات جلد ۱ صفحه ۳۳۵
وَ رَوَى أَحْمَدُ بْنُ جَعْفَرٍ اَلْبَلَدِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَزِيدَ اَلْبَكْرِيِّ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ نَصْرٍ اَلْمَدَائِنِيِّ عَنْ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ : دَخَلْتُ عَلَى اَلْكَاظِمِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَقُلْتُ لَهُ أَيُّمَا أَفْضَلُ زِيَارَةُ اَلْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ أَوْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَوْ لِفُلاَنٍ[فُلاَنٍ]وَ فُلاَنٍ وَ سَمَّيْتُ اَلْأَئِمَّةَ وَاحِداً وَاحِداً فَقَالَ لِي يَا عَبْدَ اَلرَّحْمَنِ مَنْ زَارَ أَوَّلَنَا فَقَدْ زَارَ آخِرَنَا وَ مَنْ زَارَ آخِرَنَا فَقَدْ زَارَ أَوَّلَنَا وَ مَنْ تَوَلَّى أَوَّلَنَا فَقَدْ تَوَلَّى آخِرَنَا وَ مَنْ تَوَلَّى آخِرَنَا فَقَدْ تَوَلَّنَا[تَوَلَّى]أَوَّلَنَا وَ مَنْ قَضَى حَاجَةً لِأَحَدٍ مِنْ أَوْلِيَائِنَا فَكَأَنَّمَا قَضَاهَا لِأَجْمَعِنَا يَا عَبْدَ اَلرَّحْمَنِ أَحِبَّنَا وَ أَحِبَّ مَنْ يُحِبُّنَا وَ أَحِبَّ فِينَا وَ أَحْبِبْ لَنَا وَ تَوَلَّنَا وَ تَوَلَّ مَنْ يَتَوَلاَّنَا وَ أَبْغِضْ مَنْ يُبْغِضُنَا أَلاَ وَ إِنَّ اَلرَّادَّ عَلَيْنَا كَالرَّادِّ عَلَى رَسُولِ اَللَّهِ جَدِّنَا وَ مَنْ رَدَّ عَلَى رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَقَدْ رَدَّ عَلَى اَللَّهِ أَلاَ يَا عَبْدَ اَلرَّحْمَنِ وَ مَنْ أَبْغَضَنَا فَقَدْ أَبْغَضَ مُحَمَّداً وَ مَنْ أَبْغَضَ مُحَمَّداً فَقَدْ أَبْغَضَ اَللَّهَ وَ مَنْ أَبْغَضَ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ كَانَ حَقّاً عَلَى اَللَّهِ أَنْ يُصْلِيَهُ اَلنَّارَ وَ مَا لَهُ مِنْ نَصِيرٍ .
عبدالرحمن ابن مسلم گوید: بر حضرت كاظم عليه السّلام داخل شده و محضرش عرض كردم: زيارت حضرت حسين بن على عليهما السّلام افضل است يا زيارت امير المؤمنين عليه السّلام يا فلان و فلان و يك يك اسامى ائمه عليهم السّلام را بردم؟ حضرت به من فرمودند: اى عبد الرحمن، كسى كه اوّل نفر ما را زيارت كند پس محقّقا آخرين ما را نيز زيارت كرده و بالعكس اگر آخرين نفر ما را زيارت كند اوّلين نفر از ما را نيز زيارت كرده، و كسى كه اوّلين نفر ما را دوست بدارد قطعا آخرين ما را نيز دوست داشته و بالعكس اگر آخرين نفر ما را دوست بدار اوّلين نفر را نيز دوست دارد، و كسى كه حاجتى از دوستان ما را روا كند گويا براى جميع ما حاجتى را برآورده است. اى عبد الرحمن، ما را دوست بدار و كسى كه محب ما هست را نيز دوست بدار و دوستيت در راه ما باشد؛ دوست بدار براى ما و بخواه ما را و بخواه كسى را كه ما را بخواهد و دشمن بدار كسى كه دشمن ما هست. آگاه باش كسى كه ما را رد و انكار كند گويا رسول خدا كه جدّ ما است را انكار كرده و كسى كه رسول خدا صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم را انكار كند خدا را انكار كرده. آگاه باش اى عبد الرحمن، كسى كه نسبت به ما بغض و كينه داشته باشد پس نسبت به حضرت محمّد بغض دارد و كسى كه نسبت به حضرت محمّد بغض داشت نسبت به خدا بغض دارد و كسى كه خدا را مبغوض داشت، بر خدا است كه او را به جهنّم داخل كرده و برايش ياورى نمىباشد.
2. روایات بسیار درباره فضیلت خاص زیارت امام حسین (ع)، حتی به قدر وجوب!
روایاتی که درباره زیارت سیدالشهدا (ع) وارد شدهاند بیشمارند. تأکید بر زیارت امام حسین (ع) به حدی است که برخی از فقهای گذشته به وجوب آن حکم کردهاند.
3. افزایش زائران امام رضا (ع) و شیعیان 12 امامی در قرن اخیر
در جدیدترین آمار، ظاهراً تعداد زائران سالانه آقا امام رضا (ع) به 30 میلیون نفر رسیده است و مثل گذشته شیعه دوازدهامامی در اقلیت و ضعف نیست.
با در نظر گرفتن این سه دلیل میتوان به این نتیجه رسید که آقا امام جواد (ع) طبق شرایط آن زمان به برتری زیارت امام رضا (ع) تأکید کردهاند. چون در خود روایت هم دلیل برتری زیارت امام رضا (ع) آمده است. آقا میفرمایند: «جز خواص از شیعیان ما امام رضا (ع) را زیارت نمیکنند.» خیلی عجیب است! آقا نمیفرمایند شیعیان، میگویند: «جز خواص شیعیان!» یعنی در آن زمان عموم شیعیان هم به زیارت امام رضا (ع) نمیرفتند و اقبال نداشتند. اما امروزه به عنایت خدای متعال دیگر اینطور نیست؛ حتی شیعیانی که خیلی در دینشان عمیق هم نیستند به زیارت امام رضا (ع) میروند.
واقعیت این است که فرقی بین زیارت اولین معصوم (ع) با آخرین معصوم (ع) نیست!
در زمانی که شرایط اولویتی ایجاد نکند، طبق روایتی که قبلتر هم به آن اشاره کردیم از آقا امام کاظم (ع) فرقی بین زیارت معصومین (ع) با یکدیگر نیست. در زیارت جامعه کبیره میخوانیم که:
«وَأَنَّ أَرْواحَکمْ وَنُورَکمْ وَطِینَتَکمْ واحِدَةٌ»؛
همانا ارواح و نور و سرشت شما یکی است.
هر کسی به نسبت معرفتی که به ولایت الهی دارد و شناختی که به نسبت آن معصومی که زائر اوست دارد، از خواص زیارت معصومین (ع) بهرهمند میشود. البته که باز هم میگویم به این شرط که شرایط زمانی اولویتی را در زیارت معصومین (ع) ایجاد نکنند.
در نهایت، خیلی خوب است که در زندگی سعی کنیم که هم شناخت خودمان را به نسبت جایگاه اهل بیت (ع) بیشتر کنیم، هم در اوقات مختلف زندگی به خصوص زمانی که قصد زیارت معصومی را داریم سعی کنیم با زندگانی آن معصوم (ع) و کلام آن معصوم (ع) انس بیشتری پیدا کنیم. شاید تا به حال چندین بار به زیارت کاظمین رفته باشیم؛ من خودم را میگویم، چقدر از امام کاظم (ع) و امام جواد (ع) شناخت داشتهایم و سعی کردهایم معرفتمان را به نسبت این حضرات بیشتر کنیم؟!
اگر پیشنهادی، سؤالی یا نظری درباره این مقاله داشتید خوشحال میشویم که آن را در پایین صفحه با ما مطرح کنید و به اشتراک بگذارید.
