اجر تحمل کوچکترین سختی در راه زیارت امام رضا (ع)
پیاده روی امام رضا (ع) و در مجموع تحمل سختی و مرارت در راه زیارت ایشان به مانند زیارت اربعین با پای پیاده دارای اجر و ثواب عظیمی است. حضرت جواد (ع) بر این عقیدهاند که خداوند هیچ کدام از زحمتهای زائران، ولو بسیار کوچک را نادیده نمیگیرد. ایشان میفرمایند:
ما زار أبی (علیهالسلام) أحد فأصابه أذی من مطر أو برد أو حرّ، إلاّ حرّم الله جسده علی النار
هیچکس پدرم را زیارت نمیکند که متحمل سختی شود (از باران یا سرما یا گرما) مگر اینکه خداوند بدن او را بر آتش جهنم حرام میکند
همین روایت با اندکی تفاوت از حضرت هادی (ع) نیز نقل شده است. امام میفرمایند تحمل رنج و سختی در راه زیارت حضرت علی ابن موسی الرضا (ع) سبب مصونیت از آتش جهنم است، اگر پیادهروی را هم جزو سختیهای زیارت امام رضا (ع) به شمار آورد که هست، پس این فضیلت شامل حال او هم میشود.
پاداش معادل یک میلیون حج و عمره با معرفت
ار حضرت امام رضا (ع) حدیثی به این مضمون وارد شده که زیارت ایشان معادل هزار هزار حج است.
وَ رُوِيَ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي نَصْرٍ الْبَزَنْطِيِّ قَالَ قَرَأْتُ كِتَابَ أَبِي الْحَسَنِ الرِّضَا ع أَبْلِغْ شِيعَتِي أَنَّ زِيَارَتِي تَعْدِلُ عِنْدَ اللَّهِ تَعَالَى أَلْفَ حَجَّةٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ يَعْنِي ابْنَهُ ع أَلْفَ حَجَّةٍ قَالَ إِي وَ اللَّهِ وَ أَلْفَ أَلْفِ حَجَّةٍ لِمَنْ زَارَهُ عَارِفاً بِحَقِّهِ.
از احمد بن محمد بن ابی نصر بزنطی روایت شده است که گفت: «نامهی ابوالحسن الرضا علیه السلام را خواندم: به شیعیانم اطلاع دهید که زیارت من نزد خداوند متعال برابر با هزار حج است. به ابوجعفر منظورش پسرش بود گفتم: هزار حج؟ گفت: بله، به خدا قسم، و هزار هزار حج برای هر کسی که او را با شناخت حقش زیارت کند.
اگرچه در حدیث به طور خاص به پیادهروی اشاره ندارد، اما شرط معرفت در روایت، مؤید آن است که هرچه تلاش و اخلاص در راه زیارت بیشتر باشد، (مانند تحمل سختی پیادهروی) ارزش آن بالاتر خواهد رفت.
در حدیثی مشابه از حضرت امام محمد تقی (ع) نقل شده که فرمودند:
قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ الثَّانِي ع مَنْ زَارَ قَبْرَ أَبِي بِطُوسَ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَ مَا تَأَخَّرَ وَ بَنَى اللَّهُ لَهُ مِنْبَراً فِي حِذَاءِ مِنْبَرِ مُحَمَّدٍ وَ عَلِيٍّ ع حَتَّى يَفْرُغَ اللَّهُ مِنْ حِسَابِ الْخَلَائِقِ فَرَأَيْتُهُ
ابوجعفر ثانی (ع) (لقب امام محمد تقی (ع)) فرمود: هر که قبر پدرم در طوس را زیارت کند، خداوند گناهان گذشته و آیندهاش را میآمرزد و خداوند برای او منبری در کنار منبر محمد (ص) و علی (ع) میسازد تا زمانی که خداوند حساب خلقت را تمام کند.
محققان در تبیین ثواب زیارت امام رضا (ع) به چه نکات مهمی تاکید دارند؟
جداسازی جایگاه عمل واجب از مستحب
علمای شیعه تأکید میکنند که هر عمل عبادی، جایگاه خود را دارد. بر این اساس، فضیلتهای شگفت انگیز زیارت امام رضا (علیهالسلام) که در روایات آمده، به هیچ وجه به معنای برتری مطلق آن بر حج واجب نیست. چرا که حج، در صورت فراهم شدن شرایط استطاعت، یک فریضه الهی و واجب شرعی است و اعمال مستحبی، هر چند با فضیلت بالا، نمیتوانند جایگزین ادای واجبات شوند. بنابراین، زائر باید جایگاه هر دو عمل را در نظر داشته باشد.
توجه به جنبه تشویقی و ترغیبی روایات
یکی از تحلیلهای مهم در خصوص پاداشهای عظیم (همچون هزاران حج) این است که این روایات دارای جنبه ترغیبی و تشویقی هستند. در عصر صدور این احادیث، زیارت مرقد مطهر امام رضا (علیهالسلام) به دلیل دوری راه، خطرات مسیر و حاکمیتهای مخالف شیعه، با مشقت و رنج بسیاری همراه بود. ائمه (علیهمالسلام) با بیان این ثوابهای بیشمار، قصد داشتند مؤمنان را برای تحمل این سختیها و حفظ ارتباط با امام، تشویق کرده و از فراموش شدن آن مزار شریف جلوگیری نمایند. به عبارت دیگر، این ثوابهای بزرگ، در حقیقت پاداش آن تحمل مشقت و مجاهدت در راه ولایت است. البته تحلیلها بدان معنا نیست که این سخنان در زمان حاضر اعتبار ندارد. بلکه بیانگر برخی از دلایل اولیه بیان آنها است.
