عکس‌های قدیمی گنبد حرم امام حسین (ع) + تاریخچه تخریب و بازسازی

تاریخچه گنبد حرم امام حسین (ع) در یک نگاه

گنبد حرم امام حسین (ع) در قرن اول هجری

بنا بر اسناد تاریخی و روایی، مختار ثقفی در دهه هفتاد هجری، اولین بنا و آرامگاه را بر قبر مطهر امام حسین (ع) بنا نهاد. قبه امام حسین (ع) در این بنا، جنسی از آجر و گچ داشت.

گنبد حرم امام حسین (ع) در قرن دوم هجری

تخریب

بنای اولیه‌ای که مختار بر قبر امام (ع) ساخته بود، تا سال 171 هجری یعنی دوران حکومت هارون عباسی، پا بر جا بود اما به دستور وی و با هدف از بین بردن نام و یاد اهل بیت عصمت (ع)، این بنا به طور کامل تخریب شد.

بازسازی

با روی کار آمدن مامون عباسی اوضاع تغییر کرد؛ وی در راستای سیاست خود که به دست آوردن دل شیعیان بود، در سال 193 هجری، دستور داد بارگاهی در خور توجه، برای امام حسین (ع) ساخته شود.

گنبد حرم امام حسین (ع) در قرن سوم هجری

تخریب در سال 236 هجری

بنای ساخته شده توسط مامون، تا زمان به قدرت رسیدن متوکل عباسی یعنی تا سال 236 هجری باقی ماند؛ وی در زمان حکومتش و در راستای در تنگنا قرار دادن شیعیان، علاوه بر شکنجه کردن آنان و منع زیارت، چهار بار دستور به تخریب کامل، شخم زدن و آب بستن بر قبر مطهر امام حسین (ع) داد.

بازسازی در سال 247 هجری

منتصر عباسی که با قتل پدرش یعنی متوکل، در سال 247 هجری به قدرت رسید، به خاطر ارادتی که به اهل بیت عصمت و طهارت (ع) داشت، دستور به بازسازی بارگاه و گنبد حرم امام حسین (ع) داد. بنایی که وی ساخت تا سال 273 هجری یعنی حکومت معتضد عباسی بر جای ماند.

تخریب در سال 273 هجری

زمانی که مردم، برای زیارت مخصوص روز عرفه در حرم امام حسین (ع) گرد آمده بودند، ناگهان آرامگاه بر سر آنان فرو ریخت و جمع کثیری از آنان به شهادت رسیدند. البته معلوم نیست که این حادثه، امری طبیعی بود یا به دستور حاکم وقت رخ داد. تا چندین سال بعد از این حادثه تلخ، بنایی بر حرم مطهر ساخته نشد.

بازسازی در سال‌های 279 الی 289 هجری

محمد بن زید، ملقب به داعی صغیر، بعد از به قدرت رسیدن در طبرستان، دستور داد دو بنای درخور و شایسته برای حرم امیرالمومنین علی (ع)، در شهر نجف و برای حرم امام حسین (ع)، در شهر کربلا ساخته شود؛ بارگاهی که وی در کربلا ساخت، دارای گنبدی بلند و دو مکان سرپوشیده در دو طرف آن بود. داعی صغیر این ساخت و سازها را به برکت رابطه محکمی که با معتضد عباسی، خلیفه وقت، داشت انجام داد.

گنبد حرم امام حسین (ع) در قرن پنجم هجری

آسیب در سال 407 هجری

در یکی از شب‌های این سال، سقوط شمع‌های بزرگی که برای روشن نگه داشتن حرم مطهر استفاده می‌شدند، موجب آتش‌سوزی گسترده‌ای شد که در طی آن رواق‌ها و گنبد حرم امام حسین (ع) آسیب جدی به خود دید؛ البته برخی این واقعه را عمدی و به دست حکومت می‌دانند.

ترمیم در سال 412 هجری

حسن بن فضل بن سهلان، بعد از به وزارت رسیدن در دوران خلافت قادر بالله عباسی، به بازسازی حرم امام حسین (ع) در شهر کربلا پرداخت. بنایی که وی ساخت، زیباتر از آنچیزی بود که تاکنون ساخته شده بود. وی همچنین دیواری بر دور حرم مطهر ساخت. بنایی که وی ساخت تا زمان خلافت مسترشد عباسی باقی ماند.

گنبد حرم امام حسین (ع) در قرن هشتم هجری

معزالدین اویس بن شیخ حسن جلایری، از نوادگان هلاکوخان مغول، بعد از به قدرت رسیدن، در سال ۷۶۷ هجری دستور به نوسازی بنای حرم امام حسین (ع) داد و این نوسازی در زمان فرزندش احمد، در سال ۷۸۶ هجری تکمیل شد. در این بنا، بر چهار طاقی که در چهار طرف مضجع مطهر امام قرار داشت، گنبدی نیم دایره‌ای شکل و بلند نهاده شده بود که شکل هندسی بدیعی را ایجاد کرده بود. معماران در این دوره تلاش کردند تا گنبد دقیقاً بر بالای مرکز ضریح امام حسین عاستوار شود.

با توجه به کمبود تصاویر قدیمی از بارگاه مطهر امام حسین ع، در صورت تمایل عکس‌های قدیمی خود را با ما به اشتراک بگذارند.

گنبد حرم امام حسین (ع) در قرن یازدهم هجری

در سال 1032 هجری، شاه عباس صفوی، گنبد را به سنگ‌های کاشانی تزیین کرد و در سال 1048 هجری به دستور سلطان مراد چهارم عثمانی، که برای زیارت به کربلا رفته بود، گنبد مطهر با گچ سفید شد.

گنبد حرم امام حسین (ع) در قرن سیزدهم هجری

طلاکاری گنبد

در سال ۱۲۰۵ هجری، به دستور آغا محمد خان قاجار، شروع به طلاکاری گنبد شد و این طلاکاری در سال ۱۲۱۱ هجری به پایان رسید. در این دوران، ابعاد بنا تغییرات زیادی داشت و توسعه حرم، ساختار مهندسی بخش‌های داخلی پیرامون ضریح شش گوشه امام حسینرا به شکل امروزی نزدیک‌تر کرد.

آسیب دیدن در سال 1216 هجری به دست وهابی‌ها

در این سال، سعود بن عبدالعزیز وهابی، با لشکری بزرگ به کربلا حمله کرد و کشتار بی‌رحمانه‌ای راه انداخت و حرم را غارت و آسیب‌هایی به آن و گنبدش وارد کرد.

ترمیم در سال‌های 1232 الی 1273 هجری

در سال 1232، با دستور فتحعلی شاه قاجار، حرم مطهر و ورق‌های طلای گنبد ترمیم شده و ایوان حرم نیز طلاکوب شد. همچنین سال‌ها بعد و در سال 1273 هجری به دستور ناصرالدین شاه قاجار، گنبد حرم و برخی از ورق‌های طلای آن دوباره نوسازی شد.

گنبد حرم امام حسین (ع) در قرن پانزدهم هجری

تخریب

در سال 1411 هجری و در پی قیام مردم عراق بر علیه صدام حسین، چندین گلوله تانک به حرم برخورد کرد و باعث وارد آمدن آسیب‌هایی به حرم مطهر شد که البته توسط خودش نیز ترمیم شد.

نوسازی گنبد حرم امام حسین (ع) در سال‌های اخیر

مسقف شدن صحن باعث گردید تا گنبد و مناره‌ها از فاصله دور قابل رویت نباشد. برای حل این مشکل، ستاد بازسازی عتبات عالیات ایران، با هماهنگی مقامات عراقی در صدد اجرای طرح مرتفع کردن گنبد حرم امام حسین(ع) هستند. بر اساس این طرح، ارتفاع گنبد 5/7 متر افزایش می‌یابد تا از راه دور نیز گنبد قابل مشاهده باشد.