قتلگاه امام حسین ع کجاست؟
مکانی زیارتی در حرم امام حسین (ع)، در جنوب غربی رواق حبیب بن مظاهر (ع) و در فاصله چند متری ضریح حبیب بن مظاهر، در زاویه غربی آن قرار دارد. به بیان دیگر در انتهای رواق جنوب غربی حرم، یک سالن باریک قرار دارد که توسط یک درب به اتاقی که موسوم به جایگاه قتلگاه است، متصل میشود. زائران معمولاً پس از زیارت مضجع اصلی و عبور از فضای پیرامون ضریح امام حسین، به این بخش که فضایی بسیار حزنانگیز دارد هدایت میشوند.
در این اتاق سردابی قرار دارد که یک سنگ مرمر به ارتفاع نیم متر از سطح زمین به صورت قبر بر روی آن جای گرفته است که به آن قسمت، گودال قتلگاه امام حسین (ع) میگویند.
عنوان | معنی لغوی قتلگاه و صورتهای مختلف آن |
توضیحات | کلمه قتلگاه در زبان فارسی و یا مترادف آن در زبان عربی که «المقتل» میباشد، از نظر لغوی به معنای محل قتل و کشته شدن است. قتلگاه امام حسین (ع)، به مکانی در صحرای کربلای سال ۶۱ هجری گفته میشود که حضرت در روز عاشورا در آنجا به شهادت رسیدند؛ به همین دلیل به «المذبح» نیز شهرت یافته است. امروزه به بنای خاصی که در بخش عقبی ضریح امام حسین احداث شده است، قتلگاه گویند. |
قتلگاه امام حسین (ع) در منابع معتبر
از موارد جانسوز در واقعه کربلا ماجرای شهادت اما حسین ع است : "شمر بن ذي الجوشن به سوارگان و پیادگان فرياد زد: واى بر شما درباره اين مرد چشم براه چه هستيد؟ مادرانتان در عزاي شما بگریند؟ پس آن فرومايگان از هر سو به آن حضرت حملهور شدند، زرعه بن شريك ضربتی شانه چپ آن بزرگوار زده آن را جدا كرد، ديگري ضربت گردنش زده حضرت برو درافتاد، سنان بن انس نيزه باو زد او را بخاك افکند، خولي بن يزيد اصبحى پيش دويد از اسب بزير آمد كه سر آن بزرگوار را جدا كند لرزه بر اندامش افتاد، شمر گفت: خدا بازويت را از هم جدا كند چرا ميلرزي؟ و خود آن سنگدل پياده شده سر حضرت را بريد آنگاه آن سر مقدس را به خولى سپرد ...


تاریخچه قتلگاه حسینی (ع)
برخی برای قتلگاه امام حسین ع پیشینه تاریخی قبل از دوران پهلوی نیافته و احتمال دادهاند ساخته دوره پهلوی دوم باشد.(مقتل جامع سیدالشهداء ، پیشوایی ، ص559)
البته برخی شواهد تاریخی برای پیشینه این مکان بیان کردهاند. نمونه اش این گزارش است که سید عبدالحسین کلیددار ، از فردی به نام سید نورالدین نعمت الله متولد 731ق یاد کرده که در سده هشتم قمری کنار سرداب قتلگاه امام حسین ع معتکف شده است.(حاشية كتاب بغية النبلاء في تاريخ کربلاء، سيد الكليدار آل طعمة ،ص۱۸) قتلگاه پیش از بازسازیِ سال ۱۳۶۶ق. مانند سردابی گود و دارای پله بود .
برخی سرداب قتلگاه امام حسین ع را در گذشته، اینگونه توصیف کردهاند: «در فاصله چند متری ضریح حبیب بن مظاهر، به سمت غرب آن، دری نقرهای و ضخیم است که به سردابی معروف به «مذبح» میرسد و در گوشه شمال شرقی آن صندوقی از نقره طلاکوب با نقشهای برجسته است که یادبود محلی است که امام حسین ع در آن سر بریده شد. همه دیوارها و زمین این سرداب با سنگ مرمر سفید اصل، سنگفرش شده است. (مدينة الحسين ع، سيد محمد حسن الكليدار آلطعمة ج 1 ،ص 54)

گودال قتلگاه به گزارش شاه قاجار
ناصرالدین شاه قاجار، در سال ۱۲۸۷ق. (۱۲۴۹ش)، قتلگاه امام حسین ع را «خیلی گود» توصیف کرده که پله میخورَد. (شهریار جادهها، سفرنامه ناصرالدین شاه به عتبات، محمدرضا عباسی،ص۱۱۶)
گزارشی دیگر که در سال ۱۳۶۶ق. (۱۳۲۶ش) به چاپ رسیده است، گودال قتلگاه را دارای سقف دانسته و روی محل شهادت، صندوق و روی صندوق، ضریحی معرفی کرده است. به گزارش نویسنده، کمتر کسی نیروی آن داشته که پلهها را طی کرده و به قتلگاه برسد، بیشتر کسانی که خواستهاند آنجا را زیارت کنند، پس از پایین رفتن از چند پله، از خود بی خود گشته و جسد بیهوش آنها را بیرون آوردهاند. این گزارش، سرداب و قتلگاه را تاریک و وحشتناک معرفی کرده است. (تاریخ جغرافیایی کربلا، عمادالدین اصفهانی،ص ۱۱۰)
اماکن مهم زیارتی پیرامون قتلگاه امام حسین (ع)
مرقد حبیب بن مظاهر: قبر حبیب بن مظاهر اسدی، در سمت غربی رواق جنوبی حرم امام حسین ع قرار دارد.
مرقد ابراهیم المجاب: قبل از توسعه حرم، مدفن سید ابراهیم در صحن حرم امام حسین ع قرار داشت که به مقابر علویین مشهور بود . و با افزودهشدن صحن به بنای حرم، مقبره او در رواق غربی قرار گرفت.
مرقد آیت الله صافی گلپایگانی : قبر آیت الله صافی گلپایگانی ، در سمت شرقی رواق جنوبی حرم امام حسین ع قرار دارد.
آرامگاه امیرکبیر: در جنوب شرقی صحن یا حیاط مسقف شده فعلی حرم سیدالشهدا قرار دارد. این اتاق یا حجره به گونه ای است که درب آن به سمت ضریح امام حسین ع می باشد و نمازگزارانی که در این صحن در صف اول نماز جماعت می ایستند، می توانند در سمت چپ خود محل دفن امیرکبیر را ببینند.
تل زینبیه: در موقعیت جنوب غربی بیرون از حرم امام حسین ع واقع شده است.
خیمه گاه حسینی : در ضلع جنوبی تل زینبیه واقع شده است.








